Zaprawy tynkarskie

Zaprawy tynkarskie

Najlepiej jeśli inwestor wybierając tynk o radę poprosi doświadczoną ekipę tynkarską. (fot. Grupa Atlas)
Kolokwialnie rzecz ujmując, zaprawy tynkarskie nie są niczym innym, jak specyficznym rodzajem zapraw murarskich, np. cementowych, cementowo-wapiennych, czy gipsowych. Ich właściwości zależą przede wszystkim od rodzaju zastosowanych spoiw mineralnych, proporcji składników i ewentualnych dodatków.

W powszechnej opinii podstawową funkcją zaprawy tynkarskiej jest zapewnienie estetycznego wyglądu ścian zewnętrznych lub wewnętrznych, dzięki wyrównaniu powierzchni, nadaniu właściwej faktury i kolorystyki. W rzeczywistości estetyka ma znaczenie drugorzędne. Właściwa funkcja zaprawy tynkarskiej na zewnątrz to ocieplenie i zabezpieczenie budynku przed działaniem czynników atmosferycznych, a we wnętrzach stworzenie korzystnego mikroklimatu i umożliwienie dekoracji ścian powłokami malarskimi, okładzinami ceramicznymi, tapetami itp.

Nanoszenie zaprawy tynkarskiej na sufit. (fot. Grupa Atlas)Klasyfikacja zapraw tynkarskich

Obecnie rynek gotowych zapraw tynkarskich jest tak bogaty, że każdy może znaleźć produkt dostosowany dokładnie do swoich potrzeb. Pomijając tak oczywiste kwestie, jak wybór rodzaju zaprawy do stosowania na zewnątrz czy wewnątrz, produkty dostępne na rynku można podzielić na kilka grup:

  • tynki zwykłe na bazie spoiw mineralnych,
  • tynki mineralne o cechach szczególnych, jak wodoszczelność czy kwasoodporność,
  • tynki zdobione i ozdobne (w tym barwione),
  • tynki szlachetne np. na bazie białego cementu, pigmentów i szlachetnych kruszyw, jak marmur,
  • tynki szlachetne specjalne, czyli zaprawy warstwy wierzchniej służące do wykonywania sztablatur, stiuków itp.

Technolodzy budownictwa czasami proponują ponadto klasyfikację zapraw, wynikającą ze sposobu wykonania powłoki tynkarskiej:

  • zaprawy na tynki jednowarstwowe lub cienkowarstwowe,
  • zaprawy na tynki dwuwarstwowe, składające się z obrzutki i narzutu - w tej grupie mieszczą się również tynki dekoracyjne oraz zdobione,
  • zaprawy na tynki trójwarstwowe, zarówno tradycyjne, złożone z obrzutki, narzutu i gładzi, jak i zdobione.

W każdej z grup stosowane mogą być zaprawy mineralne, silikatowe, akrylowe czy silikonowe - w zależności od potrzeb i wyboru inwestora.

Przed rozpoczęciem tynkowania należy odpowiednio przygotować podłoże oraz zastosować odpowiedni środek gruntujący zwiększający przyczepności tynku do powierzchni ściany czy też sufitu. (fot. Kreisel)





Wykonywanie wewnętrznych tynków cementowo-wapiennych


 

Naroża wypukłe przy połączeniach ścian, krawędzie filarów, a także krawędzie przy otworach okiennych i drzwiowych zaleca się zabezpieczyć przed uszkodzeniami mechanicznymi, poprzez osadzenie narożnikowych profili tynkarskich. W przypadku tynków cementowo-
W miejscach styku różnych materiałów podłoża należy w zaprawę tynkarską wtopić siatkę (np. z włókna szklanego, drutu) w celu zmniejszenia ryzyka powstawania rys. W niektórych przypadkach należy zastosować zbrojenie diagonalne przy otworach okiennych i drz

Masę tynkarską nanosi się na ściany i sufity przy użyciu aparatu (pistoletu) natryskowego. Należy przy tym pamiętać, aby zachowywać mniej więcej stałą odległość dyszy od tynkowanej powierzchni. (fot. Kreisel)
Po nałożeniu wymaganej liczby warstw dla danego rodzaju tynku, następuje wyrównywanie wyprawy łatą tynkarską typu H. Tak obrobioną powierzchnię należy pozostawić do wstępnego związania zaprawy. (fot. Kreisel)

Po wstępnym utwardzeniu tynku wszelkie nierówności należy ścinać łatą trapezową, aż do uzyskania równej powierzchni. Tynk powinien być na tyle utwardzony, aby łata trapezowa nie rwała go, lecz powodowała jego lekkie osypywanie. (fot. Kreisel)
Końcowym etapem prac jest zatarcie powierzchni tynku pacą styropianową, z gąbką lub pokrytą filcem. Moment przystąpienia do zacierania należy określić doświadczalnie. W przypadku zbytniego przesuszenia tynku można go zrosić wodą. (fot. Kreisel)

Zaprawy do zadań specjalnych

Oprócz podstawowych typów zapraw, istnieją też zaprawy do zadań specjalnych. Dzięki zastosowaniu lekkich wypełniaczy można uzyskać niską gęstość pozorną zaprawy cementowo-wapiennej lub cementowej (poniżej 1,4 mg/m³), a także bardzo korzystny współczynnik przewodnictwa cieplnego 0,3 W/(m·K). Zaprawa spełniająca takie parametry mieści się w grupie zapraw ciepłochronnych. Najczęściej produkty tego typu stosowane są do tynkowania elementów gazobetonowych oraz innych o niskiej gęstości pozornej, bowiem chronią mury przed powstawaniem tzw. mostków cieplnych. W gotowych mieszankach tego typu jako wypełniacze zazwyczaj stosowane są keramzyt i perlit (naturalnie spieniona skała pochodzenia wulkanicznego). Można też spotkać mieszanki lekkie, w których jako wypełniacz zastosowano granulki styropianu.

Zaprawy renowacyjne to jedyne zaprawy tynkarskie, które można kłaść na wilgotne mury. Tworzą warstwę tynku charakteryzującą się wysoką porowatością (25-40% objętości) oraz paroprzepuszczalnością. Dzięki temu woda odparowuje wewnątrz powłoki tynkarskiej i szybko przedostaje się na powierzchnię. Para wodna nie może transportować jednak rozpuszczonych w wodzie soli mineralnych, zatem pozostają one w tynku, co zapewnia, że na ścianach nie pojawiają się solne naloty i wykwity, charakterystyczne dla starych, zawilgoconych murów.

Zaprawa sprawdzona przez wieki

Mimo bogatej oferty rynkowej, wciąż jednym z najpopularniejszych sposobów tynkowania pozostaje tradycyjny tynk cementowo-wapienny. Mimo że zaprawa nie zawiera żadnych wyszukanych dodatków - składa się z cementu, wapna i piasku - jest to jeden z najtrwalszych sposobów wykonywania elewacji. Trwałość klasycznego tynku szacowana jest na 60-80 lat. Tradycyjne tynki cementowo-wapienne cechuje duża uniwersalność. Można w ten sposób wykańczać ściany wewnątrz i na zewnątrz budynków, w pomieszczeniach suchych i wilgotnych oraz tynkować wszelkie podłoża mineralne (beton, cegłę, gazobeton) bez potrzeby stosowania gruntów i preparatów adhezyjnych. Dobrze wykonany zewnętrzny tynk trójwarstwowy ma ponadto właściwości chroniące mury przed erozją. Osiągane jest to dzięki różnej ziarnistości piasku w kolejnych warstwach. Do wykonania obrzutki używany jest piasek gruboziarnisty, narzut powstaje przy użyciu piasku średnioziarnistego, a zewnętrzna gładź, jak sama nazwa wskazuje, jest gładka dzięki najdrobniejszemu piaskowi. Takie ułożenie warstw sprawia, że w tynku powstaje system coraz mniejszych kapilar odciągających z muru wilgoć i sole mineralne, co wpływa na trwałość i komfort eksploatacji ścian.

Oceń artykuł
5,00 / 3 głosów
Co sądzisz na ten temat
Zaloguj się i dodaj swój komentarz

Autor: Edyta Siemieniuk

Zdjęcia: Grupa Atlas, Kreisel

Polecamy Ci również

Zobacz także