Błędy projektowe w termomodernizacji budynków

2
Termoizolacja domu
Prace przy wykonywaniu izolacji termicznej domu powinny być wykonane starannie. To tak samo ważny aspekt, jak poprawny projekt.

Powinno być regułą, by domy osiągały oszczędności założone w audycie energetycznym. Jednak nie zawsze tak jest. Dlaczego? Przyczyn może być wiele.

Błędy w założeniach projektowych
Spełnienie wymagań prawnych. Najczęściej popełnianym błędem jest przyjmowanie rozwiązań standardowych, spełniających jedynie wymagania określone w warunkach technicznych. Jednak prawo budowlane wymaga optymalizacji rozwiązań, określonej w ustawie termomodernizacyjnej. Opisy metod optymalizacji grubości ocieplenia coraz częściej pojawiają się w różnych opracowaniach ITB. Efekty takiej optymalizacji są niekiedy zaskakujące.

Warto przeczytaćWspółczynnik przenikania ciepła dla ścian, dachu i okien

Mostki cieplne.
Kolejnym bardzo częstym błędem jest uproszczenie, polegające na pomijaniu mostków cieplnych (zwanych termicznymi) w obliczeniach przegrody zewnętrznej (ścian, stropodachów, podłóg na gruncie). Elementy, które pozornie nie wpływają na bilans cieplny przegrody (na przykład łączniki z trzpieniem metalowym, listwy mocujące itp., a także lokalne zmniejszenie grubości docieplenia), mogą wyraźnie obniżyć jej izolacyjność cieplną, zwłaszcza jeśli występują w dużej ilości. Zignorowanie wpływu miejscowych mostków cieplnych może być przyczyną poważnych różnic pomiędzy obliczeniowymi parametrami przewodności cieplnej a wartościami rzeczywistymi. Wyniki mogą różnić się nawet o 100%.

Wilgotność. Nieuwzględnienie w projekcie specyficznych warunków, panujących w niektórych pomieszczeniach budynku,może w przyszłości doprowadzić do trwałego zakłócenia funkcjonowania docieplenia. W pomieszczeniach takich jak suszarnia, pralnia itp. panuje znacznie wyższa  temperatura i wilgotność względna powietrza, dlatego w przylegającej ścianie zewnętrznej dochodzi do nadmiernego wykraplania się pary

wodnej, co z kolei obniża izolacyjność cieplną i trwałość przegrody. Z tego względu pomieszczenia tego typu nie mogą być w obliczeniach traktowane jak pomieszczenia mieszkalne.

Materiał termoizolacyjny. W wypadku starych budynków, nie mających poziomej izolacji przeciwwodnej ścian, zaprojektowanie docieplenia z użyciem styropianu jest rozwiązaniem niekorzystnym. Z powodu bardzo dużego oporu dyfuzyjnego warstwy styropianu, woda podciągana kapilarnie (czasem nawet na dużą wysokość) ma bardzo ograniczoną możliwość odparowania na zewnątrz muru. Skutkiem tego jest zwiększenie zawilgocenia ściany na poziomie parteru. Lepszym rozwiązaniem jest zastosowanie jako izolacji cieplnej wełny mineralnej (bardzo mały opór dyfuzyjny) oraz ułożenie drenażu opaskowego wokół budynku (dla odwodnienia ścian).

Dowiedz się więcejDrenaż opaskowy jest sposobem na wodę gruntową

Kolorystyka. Za niewłaściwe należy uznać projektowanie ciemnej kolorystyki elewacji (zwłaszcza na ścianach o dużej powierzchni). Elewacja nie powinna absorbować więcej niż 20% energii promieniowania słonecznego - warunek ten spełniają elewacje w jasnych, pastelowych kolorach. Pochłanianie większej ilości promieniowania słonecznego powoduje nadmierne nagrzewanie się ściany latem i większe jej wychłodzenie zimą. W rezultacie w warstwie tynku pojawiają się dodatkowe naprężenia termiczne, przez co rośnie ryzyko uszkodzenia elewacji. W wielu dokumentacjach dociepleniowych brakuje niezbędnych szczegółów wykonania robót. Dla wykonawcy jest to poważne utrudnienie.

Błędy w doborze materiałów przegrody
Dyfuzja pary wodnej. Do izolacji cieplnej przegród można wykorzystywać różne produkty, przy czym nie wolno zapominać o wszystkich ważnych właściwościach fizycznych danego materiału. Ma to szczególne znaczenie w projektowaniu przegród wielowarstwowych. Materiał termoizolacyjny powinien charakteryzować się odpowiednim współczynnikiem przenikania ciepła, ale oprócz tego trzeba rozważyć możliwości skroplenia się pary wodnej w przegrodzie ocieplonej tym materiałem. Przykładowo, zastosowanie wełny mineralnej wewnątrz ściany trójwarstwowej prowadzi najczęściej do nadmiernej kondensacji pary wodnej w strefie termoizolacji. Przyczyną tego zjawiska jest przenikający przez ścianę duży strumień pary wodnej (wełna mineralna ma niski opór dyfuzyjny), która przy nieznacznym schłodzeniu łatwo ulega skropleniu. Zawilgocenie obniża trwałość wełny mineralnej oraz pogarsza jej własności termoizolacyjne, co potwierdzają badania termowizyjne.

W zewnętrznych warstwach ścian nie powinno się stosować materiałów o znacznym oporze dyfuzyjnym, na przykład tynków akrylowych, powłok z farb emulsyjnych itp., szczególnie wtedy, gdy ściana ma być wykonana z materiałów łatwo przepuszczających parę - w przeciwnym razie istnieje duże ryzyko kondensacji pary wewnątrz przegrody. Aby uniknąć przykrych niespodzianek, dokumentacja projektowa powinna zawierać obliczenia cieplne i wilgotnościowe wszystkich przegród.

Zaprojektowanie warstwy izolacji cieplnej o zbyt małej grubości, nawet jeśli mieści się ona w przedziale dopuszczonym przez normatyw, jest ekonomicznie nieopłacalne. Norma nie uwzględnia rachunku ekonomicznego dla określenia wymaganej izolacyjności cieplnej przegród, jednak aspekt ekonomiczny, po uwzględnieniu nakładów inwestycyjnych i kosztów eksploatacji budynku, powinien mieć zasadnicze znaczenie.

Błędy technologiczne

Dobór materiału. W wypadku projektowania ścian zewnętrznych z materiałów o małym oporze dyfuzyjnym (na przykład betony komórkowe, ceramika porowata itp.) z izolacją cieplną, zaleca się, aby materiałem ocieplającym był styropian frezowany (na pióro i wpust). Często po przyklejeniu do ściany styropianu o gładkich krawędziach, pomiędzy płytami powstają szczeliny. W rezultacie para wodna, przenikająca przez szczeliny, może skroplić się w warstwie tynku zewnętrznego, powodując jego szybkie uszkodzenie. Styropian frezowany tworzy szczelne zamknięcie, ograniczając w znacznym stopniu przepływ pary i minimalizując ryzyko wykroplenia pary wodnej w zewnętrznej warstwie tynku.

domŁączniki mechaniczne. Błędem jest proponowanie jednego typu łączników mechanicznych o długości strefy zakotwienia wynoszącej 5 cm, niezależnie od rodzaju materiału ściany. W ścianach z betonów komórkowych i ceramiki otworowej należy uwzględnić łączniki o przedłużonej strefie zakotwienia, dochodzącej do 9 cm (lub o innej długości, wynikającej z obliczeń).

„Słabe” miejsca w budynku. Miejscem wymagającym szczególnej uwagi jest najniższa strefa ściany, przylegająca do gruntu. Tu na ścianę oddziałuje nie tylko woda deszczowa, ale również woda odbita od ziemi i ewentualnie wody kapilarne w ścianie, dlatego w tej strefie nie stosuje się tynków mineralnych, lecz najczęściej powłoki o małej nasiąkliwości i okładziny ceramiczne. Szczegół ten powinien być dokładnie opisany w dokumentacji. Dokumentacje dociepleniowe z reguły nie zajmują się takimi elementami jak przypory ścian zewnętrznych, ścianki poprzeczne loggii, ściany wiatrołapów, płyty balkonowe itp., ponieważ elementy te nie oddzielają pomieszczeń ogrzewanych od powietrza zewnętrznego. Badania termowizyjne wykazują jednak, że straty ciepła w tych miejscach są znaczne, więc pomijanie ich w dokumentacji jest poważnym błędem.

Wentylacja. Często spotykanym problemem w wypadku kompleksowej termomodernizacji budynku, z dociepleniem i wymianą stolarki okiennej, jest nadmierne uszczelnienie pomieszczeń. Objawia się to kondensacją pary wodnej na powierzchniach wewnętrznych ścian i na oknach w czasie użytkowania pomieszczenia, nawet jeśli przed modernizacją zjawisko to w ogóle nie występowało. Dokumentacja musi zatem dokładnie opisać metodę skutecznej wentylacji pomieszczeń, w tym rozmieszczenie otworów nawiewnych i wywiewnych oraz sposób jej regulacji. W dokumentacji rzadko zwraca się uwagę na zapewnienie prawidłowej wymiany powietrza w stropodachach wentylowanych. Pomijanie zagadnienia wentylacji może mieć nieprzyjemne skutki – przykładem mogą być starsze budynki prefabrykowane, w których częstym problemem jest skraplanie się pary wodnej w strefie stropodachu z powodu zbyt małej powierzchni otworów wentylacyjnych.

Oceń artykuł
4,67 / 3 głosów
Co sądzisz na ten temat
Zaloguj się i dodaj swój komentarz

Autor: Jerzy Żurawski, Krystian Dysza

Źródło: miesięcznik "Izolacje"

Polecamy Ci również

Zobacz także