Dom energooszczędny to nie tylko ściany zewnętrzne o jak największym współczynniku przenikania ciepła, ale wiele innych czynników, które wpływają na jego bilans cieplny.
Straty lub zyski spowodowane jednym z tych czynników można świadomie kompensować innym z nich. Jednak izolacyjność cieplna wszystkich przegród zewnętrznych (ciepła obudowa typu “koperta”) ma największe znaczenie. Wszystkie inne parametry: wentylacja, lepsza instalacja grzewcza, automatyka mogą w pełni zadziałać (wykorzystać ich możliwości), jeżeli ciepło nie ucieka szybko z budynku, tzn. pod warunkiem wykonania dostatecznie ciepłej obudowy.
Przy tym, o ile zmiana pieca na nowocześniejszy, racjonalizacja wentylacji, zainstalowanie zaworów termostatycznych, czy bardziej zaawansowanej automatyki w systemie grzewczym kosztuje tyle samo niezależnie od tego, czy zdecydujemy się na nie podczas budowy, czy w dowolnym momencie użytkowania obiektu, to wykonanie cieplejszej przegrody na etapie budowy pociąga za sobą minimalny wzrost kosztów równy wartości dodatkowej warstwy izolacji cieplnej (kilka zł/m²), podczas gdy docieplenie ścian lub dachu w istniejącym budynku (nie mówiąc o podłogach) wymaga dodatkowych nakładów już nie tylko na izolację cieplną, ale również na nową elewację, czy wykończenia wewnętrzne i prace przy przebudowie przegrody.
Dlatego izolacji cieplnej warto poświęcić więcej uwagi podczas projektowania, nie poprzestając na tym jednym aspekcie ochrony cieplnej, równocześnie warto się zastanowić nad energooszczędnością takiego budynku. Budynek energooszczędny to budynek o niskim zapotrzebowaniu na energię, ale równocześnie zapewniający komfort cieplny jego użytkownikom. Za miarę energochłonności budynku można przyjąć sezonowe zapotrzebowanie na energię potrzebną do ogrzania 1 m² powierzchni albo 1 m³ kubatury w ciągu roku, czyli tzw. wskaźnik sezonowego zapotrzebowania na ciepło do ogrzewania E wyrażony w kWh/m²/rok lub w kWh/m³/rok.
Sposób jego obliczania znajduje się w PN-B-02025:1999 [ ] i jest zbieżny z procedurą przedstawioną w EN 832. Uwzględnia on bilans strat i zysków ciepła w budynku. Dopiero wykonanie takiego pełnego bilansu cieplnego, czyli znajomość wartości wskaźnika E dla danego budynku, określa jednoznacznie, czy jest on energooszczędny, czy też nie.
Przepisy określają wymagania dotyczące oszczędności energii na dwa sposoby:
- poprzez graniczne wartości wskaźnika sezonowego zapotrzebowania na ciepło do ogrzewania budynku mieszkalnego i zamieszkania zbiorowego – E 0,
- lub poprzez maksymalne wartości współczynnika przenikania ciepła U (kmax) w stosunku do elementów i komponentów budynków w zabudowie jednorodzinnej oraz dla budynków przemysłowych i użyteczności publicznej.
W obu przypadkach niezbędne jest obliczenie współczynników przenikania ciepła przegród wchodzących w skład budynku.
Należy zauważyć, że osiągnięcie w poszczególnych przegrodach maksymalnych wartości współczynnika przenikania ciepła kmax nie gwarantuje jeszcze spełnienia kryterium energooszczędności. Dotyczy to np. jednowarstwowych ścian jednorodnych, z samych pustaków lub bloczków, dla których dopuszcza się kmax = 0,50 W/(m²·K).
Mały budynek mieszkalny, jednorodzinny, wolno stojący, parterowy z poddaszem użytkowym i podłogą na gruncie został zaprojektowany w dwóch wariantach cieplnych:
- wariant I – tzw. podstawowy-przepisowy ma przegrody i okna o izolacyjności cieplnej zgodnej z aktualnymi przepisami,
- wariant II – tzw. idealny-ciepły ma przegrody o optymalnej izolacyjności – najniższej możliwej do osiągnięcia przy racjonalnych, ekonomicznych grubościach konstrukcji i optymalnych cieplnie rozwiązaniach; np. ściana zewnętrzna dwuwarstwowa, w której murowana warstwa wewnętrzna pełni funkcję nośną, a zarazem akumuluje ciepło, ocieplenie zewnętrzne bez mostków cieplnych ma dowolną potrzebną grubość, a warstwę elewacyjną – estetyczną i trwałą, stanowi szlachetny tynk mineralny o dowolnej strukturze i barwie.
Podstawowe charakterystyki związane z ochroną cieplną dla przykładowego domu jednorodzinnego, wolno stojącego, parterowego z poddaszem użytkowym i podłogą na gruncie przedstawiono w tabeli 1.
Tabela 1
|
wariant |
Izolacyjność cieplna obudowy U [W/(m²·K)] | Wskaźnik E | |||||
| kWh/m² rok | kWh/m² rok | ||||||
| ściany | dach | podłoga | okna | graniczny | obliczeniowy | obliczeniowy | |
| I - podstawowy | 0,5 | 0,3 | 0,67 | 2,6 | 35,4 | 45,3 | 165 |
| II - idealny | 0,3 | 0,2 | 0,5 | 2,0 | 35,4 | 32,4 | 118 |
Jak widać z danych w tabeli, mimo że oba budynki formalnie spełniają wymagania, to ich wartość z punktu widzenia energooszczędności, a inaczej mówiąc – kosztów eksploatacji – jest nieporównywalna.
Budynek w wariancie I potrzebuje aż o 47 kWh więcej na każdy m² powierzchni ogrzewanej – w każdym kolejnym roku eksploatacji. Jeżeli pomnożymy to przez powierzchnię ogrzewaną i przez 50, 60 czy 80 lat do remontu kapitalnego – to uzbiera się spora suma. Tyle można zaoszczędzić, jeżeli zamiast wariantu I zrealizowany zostanie wariant II.
- bardzo słabe
- słabe
- średnie
- dobre
- bardzo dobre
Komentarze (0)