Rosnące z roku na rok koszty energii elektrycznej i ogrzewania powodują, że każdy potencjalny właściciel domu stara się zawczasu ograniczyć przyszłe wydatki na jego eksploatację. Osiągnięcie tego celu jest możliwe tylko w przypadku odpowiedniego i szczegółowego zaplanowania właściwości użytkowych przyszłego budynku.
Poszukiwanie oszczędności już w fazie projektowej przyczyni się do późniejszych utrudnień i zwiększy wydatki eksploatacyjne. Budując dom zakłada się bowiem, iż będzie on służył przez kilka dziesięcioleci. Zadbać należy zatem nie tylko o względy ekonomiczne, lecz również ekologiczne. Warunki te spełniane są zarówno przez budynki energooszczędne, jak i pasywne.
Standardowe rozwiązania konstrukcyjne stosowane obecnie powodują, iż ilość energii potrzebnej do ogrzewania i wentylacji budynku zazwyczaj waha się w granicach od 100 do 200 kWh/m² na rok. W porównaniu do nich domy energooszczędne wypadają dobrze - zużywają jedynie 15-70 kWh/m² na rok. Zdecydowanie najmniejsze koszty generować będzie dom pasywny, którego - zgodnie z założeniami tego standardu - zapotrzebowanie na energię wynosi nie więcej, niż 15 kWh/m² na rok. Tak ogromne różnice wynikają przede wszystkim z różnych metod minimalizacji strat ciepła w obu technologiach, a także stosowania alternatywnych nośników energii, takich, jak wiatr, czy słońce.
Pomimo, iż eksploatacja domu pasywnego jest najtańsza, ich budowa wciąż nie cieszy się wielką popularnością. Spowodowane jest to wysokimi nakładami finansowymi, które na samym początku musi ponieść inwestor. Zakup materiałów budowlanych oraz instalacji może być droższy nawet o 30-40% w stosunku do budownictwa standardowego. Przy dobrze zaprojektowanym i wykonanym domu pasywnym nakłady zwracają się jednak już w trakcie pierwszych kilkunastu lat od zamieszkania.
Projekt pasywny kontra projekt energooszczędny
Standardowo budynki pasywne są projektowane w taki sposób, by miały najwyżej dwie kondygnacje. Brak piwnicy, zwarta bryła budynku oraz dach o niewielkim kącie nachylenia efektywniej wpływają na ograniczenie zużycia energii. W przypadku budownictwa energooszczędnego możliwe jest zastosowanie różnych kształtów domu oraz wielkości poszczególnych elementów konstrukcyjnych.
Istotnym czynnikiem różniącym obie konstrukcje jest także zagospodarowanie północnej elewacji. W domach pasywnych nie stosuje się na tych fasadach żadnych przegród przezroczystych, żeby zminimalizować ewentualne straty ciepła przez przenikanie. Często stosowanym rozwiązaniem jest także posadzenie od strony północnej elewacji całorocznych drzew iglastych, które chronią budynek przez wychłodzeniem.
Przegrody przezroczyste i nieprzezroczyste
W obu przypadkach kluczowe znaczenie ma właściwe zaprojektowanie przegród budowlanych. Powinny zostać wykonane z wytrzymałych materiałów, zapewniających bardzo dobrą ochronę cieplną (beton komórkowy, ceramika poryzowana). Oprócz materiałów konstrukcyjnych ogromny wpływ na osiągnięcie niskich kosztów eksploatacyjnych ma także właściwe wykonanie izolacji cieplnej ścian. W przypadku domów pasywnych grubość warstw izolacyjnych powinna być nie mniejsza, niż 30-35 cm, natomiast dla obiektów energooszczędnych powinna wynosić co najmniej 20 cm. Ta stosunkowo niewielka różnica, dochodząca do 10-15cm pomiędzy poszczególnymi rozwiązaniami, powoduje duże rozbieżności między współczynnikami przenikania ciepła. Dla domów pasywnych powinny one wynosić nie więcej niż 0,15 W/(m²K), natomiast dla energooszczędnych w granicach 0,15-0,20 W/(m²K). Oprócz izolacji ścian różnice w grubości stosowanych materiałów widoczne są także w konstrukcji dachu. W budownictwie energooszczędnym stosuje się zazwyczaj jedną, 30 centymetrową warstwę izolacji cieplnej, natomiast w pasywnym
podwójną, której grubość dochodzi nawet do 50 cm.
Duże znaczenie dla strat ciepła przez przenikanie mają również zamontowane okna oraz przeszklone drzwi. W domach pasywnych instaluje się takie, których współczynnik U nie przekracza 0,8 W/(m²K), a przepuszczalność promieni słonecznych wynosi przynajmniej 50%. Budynki energooszczędne nie mają aż tak wysokich wymagań. Wystarczające jest uzyskanie parametru U na poziomie od 1,1 do 1,4 W/(m²K).
Wentylacja oraz ogrzewanie
Największe znaczenie dla niskiego zużycia energii elektrycznej ma rodzaj źródła ciepła. W domach pasywnych stosuje się przede wszystkim pompy ciepła, pobierające energię z wody, powietrza oraz gruntu. Natomiast w przypadku budynków energooszczędnych możliwe jest zamontowanie dowolnego systemu ogrzewania o wysokiej sprawności i efektywności (kotły kondensacyjne, podgrzewacze i kotły elektryczne).
W przypadku obiektów pasywnych istotny jest także dodatkowy system wspomagania przygotowania ciepłej wody użytkowej. Montowanie instalacji wykorzystujących odnawialne nośniki energii ogranicza koszty eksploatacyjne
.
Zarówno domy energooszczędne, jak i pasywne powinny być wyposażone w wentylację mechaniczną z rekuperatorem ciepła. Rekuperator umożliwia odzyskiwanie ciepła z powietrza wywiewanego z wentylacji na poziomie 90-95%. Przyczynia się to do podniesienia temperatury w pomieszczeniach i często całkowicie eliminuje potrzebę włączania zapasowego systemu ogrzewania. Różnica pomiędzy domami pasywnymi i energooszczędnymi w przypadku systemu wentylacji dotyczy zamontowanego wymiennika ciepła. W domach pasywnych zazwyczaj stosuje się wymienniki gruntowe, dzięki czemu do podgrzewania powietrza nawiewanego nie jest potrzebna energia elektryczna.
Komentarze (0)