• Z jakich materiałów dom? Dom murowany czy drewniany e-sciany.pl
• Artykuły
• Elewacje zewnętrzne
• Tynki tradycyjne

Tradycyjne tynki cementowo-wapienne we wnętrzach stosowane są jako samodzielne wykończenie ściany lub podkład pod warstwę wykończeniową np. gładź gipsową. Znakomicie sprawdzają się również w roli elewacji – dobrze chronią ściany przed wpływem warunków atmosferycznych. Dotyczy to zwłaszcza tradycyjnie wykonanego tynku trójwarstwowego. Ponieważ jest gruby i ciężki, dodatkowo poprawia izolacyjność akustyczną domu.

Obecnie coraz rzadziej tynki przygotowuje się samodzielnie na budowie, gdyż gotowe mieszanki oferowane na rynku są wygodniejsze w użyciu, mają lepszą trwałość, wodoodporność i paroprzepuszczalność oraz są dostępne w różnych kolorach.
Tradycyjne tynki grubowarstwowe nie nadają się do wykańczania ścian dwuwarstwowych, ocieplonych wełną lub styropianem, gdyż można je układać jedynie na stabilnych podłożach mineralnych. Stosuje się je zatem do wykańczania ścian jedno- i trójwarstwowych oraz do renowacji starych, mineralnych powłok tynkarskich. Często stanowią także warstwę podkładu wyrównującego pod tynki cienkowarstwowe. Tynki cementowo-wapienne można wykonywać samodzielnie, bowiem składają się tylko z cementu, wapna i piasku, rozrobionych wodą w odpowiednich proporcjach. Coraz częściej tradycyjną technikę przygotowania zaprawy zastępują jednak gotowe mieszanki, które dzięki rozmaitym dodatkom uszlachetniającym i barwiącym pozwalają wykonywać powłoki elewacyjne o lepszych parametrach użytkowych i różnorodnej kolorystyce. Tynk wykonany we własnym zakresie ma tymczasem zazwyczaj barwę szarą lub białą - w wypadku użycia białego cementu.

Tynki przygotowywane na budowie
Tradycyjny tynk cementowo-wapienny składa się z trzech warstw - obrzutki, narzutu i gładzi. Zadaniem obrzutu jest wzmocnienie przyczepności podłoża przez nadanie mu chropowatości i odpowiedniej chłonności, dzięki czemu cała powłoka tynkarska osiąga wysoką wytrzymałość. Tę warstwę najczęściej wykonuje się z zaprawy otrzymywanej przez wymieszanie cementu i piasku gruboziarnistego w proporcjach 1:1. Po całkowitym związaniu obrzutki wykonywana jest właściwa warstwa tynku o grubości ok. 1,5 cm, czyli narzut. Tworzy go tradycyjna zaprawa cementowo-wapienna otrzymywana z cementu, wapna i piasku średnioziarnistego, zazwyczaj wymieszanych w proporcjach 1:2:10. Zmiana proporcji składników powoduje zmiany właściwości fizyko-chemicznych zaprawy, dzięki czemu tynk (w niewielkim stopniu) można dostosowywać do warunków w jakich będzie eksploatowany, rezygnując z uszlachetniania mieszanki specyficznymi dodatkami nadającymi jej różne właściwości (np. dodatek szkła wodnego sprawia, że tynk staje się wodoodporny). Narzut o zwiększonej ilości cementu będzie bardziej wytrzymały, a większa ilość wapna spowoduje, że tynk stanie się miększy, jednak będzie wykazywał lepszą paroprzepuszczalność i izolacyjność akustyczną.Ostatnią warstwę stanowi gładź wykonywana z cementu, wapna i piasku drobnoziarnistego w proporcjach 0,5:3:10. Gładź jest warstwą wykańczającą powłokę tynkarską, zatem jej grubość nie powinna przekraczać 5 mm. Stosowanie piasku o różnej ziarnistości w poszczególnych warstwach tynku wpływa na jego właściwości użytkowe - sprawia, że  w okładzinie powstaje system coraz mniejszych kapilar odciągających z muru wilgoć i sole mineralne, co ma bezpośrednie przełożenie na trwałość i komfort eksploatacji ścian.

Pomiędzy układaniem kolejnych warstw tynku tradycyjnego należy zachować odpowiednie przerwy technologiczne, niezbędne do związania zaprawy. Czas schnięcia tynków trójwarstwowych zależy od ich grubości - przyjmuje się, że na każdy milimetr potrzeba jednego dnia. Tradycyjne tynki cementowo-wapienne można również wykonywać w wersji dwuwarstwowej. Wówczas okładzinę tworzy jedynie obrzutka i narzut. Takie rozwiązanie stosuje się najczęściej, gdy tynk stanowi podstawę do innego, dekoracyjnego wykończenia ściany np. tynkiem cienkowarstwowym, czy ozdobnym. W praktyce, prawidłowe wykonawstwo tynków cementowo-wapiennych wymaga dużego doświadczenia. Kłopoty sprawia zwłaszcza dozowanie składników. Zgodnie z zaleceniami technologii powinny być odmierzane przy pomocy wagi. W warunkach przeciętnej budowy jest to trudne do osiągnięcia, jednak w żadnym razie nie należy się zgadzać na często proponowane przez rodzimych budowlańców mierzenie cementu, wapna i piasku "na łopaty" - na każdej z nich znajdzie się inna ilość materiału. Jeśli składniki zaprawy muszą być odmierzane bez udziału wagi najlepiej robić to za pomocą pojemnika (np. wiadra) napełnianego zawsze do tego samego poziomu. Największą pewność uzyskania jednorodnego tynku o wysokiej jakości gwarantują gotowe mieszanki cementu, wapna i piasku, dostępne na rynku w opakowaniach 10., 15., 20. i 25. kilogramowych.